• ШТО ПРЕТСТАВУВА РАКОТ НА ГРЛОТО НА МАТКАТА?
• Ракот на грлото на матката е четврти најчест рак кај жените во светот, со 000 нови случаи и 350.000 смртни случаи во 2022.
• 94% од смртните случаи се јавуваат во земји со ниски и средни приходи поради ограничен пристап до вакцинација, скрининг и третман.
• Болеста најчесто ги погодува жените на возраст 30–50 години, што ја прави причина за значително социјално влијание (деца што остануваат без родител).
• Ракот е целосно превентабилен и излечлив ако се открие во рана фаза.

 

• HPV – ГЛАВНАТА ПРИЧИНА
• Речиси сите случаи (95%) на рак на грлото на матката се предизвикани од перзистентна инфекција со онкогени HPV типови.
• HPV е најчеста сексуално пренослива инфекција и најчесто поминува спонтано, но перзистентните инфекции водат до преканцерозни промени.
• HPV 16 и 18 се одговорни за над 70% од сите случаи на рак на грлото на матката ширум светот.
• Жените со ослабен имунитет (особено HIV) имаат поголема веројатност инфекцијата да стане хронична и канцерогена.

 

• HPV ВАКЦИНАЦИЈА — НАЈМОЌНА ПРЕВЕНЦИЈА

WHO препорачува:

• 90% од девојчињата да бидат целосно вакцинирани до 15-годишна возраст.
• HPV вакцините се безбедни, ефикасни и со висок имунолошки одговор, значително повисок од природната инфекција.
• Земјите кои имаат висока покриеност со вакцинација бележат драстичен пад на HPV инфекциите, преканцерозните лезии и рак.

 

 

 

 

• СКРИНИНГ — КЛУЧ ЗА РАНО ОТКРИВАЊЕ

Зошто е важно да направите ПАП тест?

• Овозможува рано откривање на преканцерозни промении навремена интервенција.
• Го намалува ризикот од развој на рак на грлото на матката.
• Тоа е брза, безболна и достапна процедура.
• Редовните прегледи се најдобрата превенцијаза зачувување на вашето здравје.
• Ако болеста се открие рано, шансите за целосно излекување се многу високи.

 

• WHO ГЛОБАЛНА СТРАТЕГИЈА ЗА ЕЛИМИНАЦИЈА (90–70–90)

До 2030 година:

• 90% вакцинација
• 70% скрининг
• 90% третман

Ова е прва стратегија за елиминација на рак како јавно-здравствен проблем.

 

• КЛУЧНИ ПОРАКИ ОД WHO
• „Ракот на грлото на матката е превентабилен и излечлив ако се открие навреме – времето за акција е СЕГА.“
• „Ниту една жена не треба да умре од рак на грлото на матката.“

 

Пoдготвила:

Д-р Билјана Цекова

ЈЗУ Центар за јавно здравје – Штип